Het einde van een probleemplein?

ROOSENDAAL Als zaterdag de vernieuwde Nieuwe Markt officieel en feestelijk in gebruik wordt gesteld, lijkt een decennialange periode van discussie over dit plein ten einde te komen. Líjkt, want de eerste kritische geluiden over de inrichting van dit door winkels en woningen omzoomde centrale plein, zijn al vernomen. Maar vergeleken met het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw, is winst geboekt, want de praktijk wijst uit dat de Nieuwe Markt tegenwoordig uitnodigt voor verblijf.

In een artikel in het landelijke vakblad Architectuur Lokaal schreef ik in december 1993 over de net afgeronde ProbleemPleinenPrijsvraag (PPP), waarin aan architecten, stedenbouwkundigen, kunstenaars en landschapsinrichters om nieuwe visies was gevraagd voor twee belangrijke West-Brabantse pleinen: het Stationsplein in Bergen op Zoom en de Roosendaalse Nieuwe Markt. Het prijzengeld van 170.000 gulden (circa 75.000 euro) trok heel wat ontwerpers, die met zeer uiteenlopende visies op de proppen kwamen. De Nieuwe Markt (voorheen ‘De wei van Dekkers’) was een van probleempleinen, omdat het ‘een groot, strak, kil plein was, een parkeerplaats waar vandaan de bezoeker zich het liefst zo snel mogelijk verwijdert’, aldus de tekst uit 1993.

Van de 225 inzendingen zijn er veel aanleiding geweest tot nadere beschouwingen en debat. Maar uiteindelijk is van realisatie van de ingediende plannen geen sprake geweest. Wel is sindsdien voortvarend gewerkt aan met name de Nieuwe Markt. Het parkeerplein is verdwenen, de auto’s zijn ondergronds gegaan. Architect René van Zuuk ontwierp een houten paviljoen in futuristische ronde vormen, dat het plein enerzijds domineert, en anderzijds in tweeën deelt. De plaatselijke kunstenaar Leon Vermunt leverde een bijdrage aan de verlevendiging van een van de lelijke pleinwanden door de roemruchte Trommelaeren van Roesendale op het dak te posteren. De ene ingreep werd door de inwoner en de bezoeker meer gewaardeerd dan de andere, maar dat houd je toch: smaken verschillen.

De kaalheid van het plein bleef echter onveranderd een doorn in het oog. Nu is dat anders. De een vindt het een ratjetoe van kleuren, materialen en vormen. Hier een stukje met beplanting, daar gekleurde zitelementen en wat verderop ‘bedriegertjes’ die water spuiten. Anderen malen daar niet om, zij gebruiken de ruimte om met elkaar te kletsen, al dan niet op het terras van het paviljoen. Of ze laten hun kinderen bij de fonteintjes spelen. Ze zitten op de lange banken en kijken naar het voorbijtrekkende publiek. Er is zowaar leven op de Nieuwe Markt. Dat is winst. Zaterdag is er zelfs meer leven dan ooit, want dan zijn er muziekoptredens van 13 tot 23 uur. En zo viert de stad de metamorfose van een plein waar vandaan de bezoeker zich indertijd liefst zo snel mogelijk verwijderde tot een swingende verblijfsplaats.

Reageer